Przekładniki prądowe (CT) i przekładniki napięciowe (VT, znane również jako transformatory potencjału, PT) to przekładniki szeroko stosowane w systemach elektroenergetycznych. Redukują wysoki prąd lub napięcie pierwotne do niskich, standardowych wartości wtórnych na potrzeby pomiarów, zabezpieczeń i sterowania. Chociaż oba izolują przyrządy niskiego napięcia od obwodów mocy wysokiego napięcia, różnią się zasadniczo zasadą działania, zasadami połączeń i wymaganiami dotyczącymi obciążenia.
A Przekładnik prądowy jest przeznaczony do obniżania dużych prądów obciążenia. Jego uzwojenie pierwotne ma zwykle tylko kilka zwojów i jest połączone szeregowo z linią energetyczną. Uzwojenie wtórne przepływa proporcjonalny, mniejszy prąd, zwykle 5 A lub 1 A. Podstawową zasadą jest prawo Ampera: pierwotna siła magnetomotoryczna równoważy wtórną siłę magnetomotoryczną podczas normalnej pracy. Najważniejszą zasadą bezpieczeństwa jest to, że strony wtórnej nie wolno nigdy pozostawiać otwartej. Otwarty obwód wtórny wytwarza niezwykle wysokie napięcie indukowane, które może uszkodzić sprzęt i zagrozić operatorom. Obwody wtórne przekładników prądowych są zawsze zwierane przez mierniki lub przekaźniki, a podłączone obciążenie musi mieścić się w zakresie znamionowym. Typowe zastosowania obejmują zabezpieczenie nadprądowe, pomiar energii i monitorowanie prądu w rozdzielnicach.
Z kolei przekładnik napięciowy obniża wysokie napięcie systemowe do standardowego niskiego napięcia wtórnego, takiego jak 100 V. Jego uzwojenie pierwotne ma wiele zwojów i jest połączone równolegle przez napięcie fazowe lub międzyfazowe. Działa jak konwencjonalny transformator mocy w oparciu o prawo indukcji Faradaya, utrzymując dokładny stosunek napięcia. Strona wtórna nie powinna być zwarta. Zwarcie generuje ogromny prąd wtórny, spalając uzwojenia i niszcząc transformator. VT dostarczają napięcie odniesienia dla przekaźników ochronnych, woltomierzy, mierników współczynnika mocy i liczników energii.
Definicja obciążenia również oddziela te dwa typy. Obciążenie przekładnika prądowego odnosi się do impedancji pętli wtórnej, w tym rezystancji kabla i impedancji wejściowej przyrządu. Obciążenie VT opisuje całkowitą moc pobieraną przez podłączone obciążenia, mierzoną w woltoamperach. Klasy dokładności są wybierane do różnych celów: do pomiaru przychodów wymagane są stopnie o wysokiej dokładności, podczas gdy do ochrony można stosować nieco niższe klasy.
Podsumowując, przekładniki prądowe mierzą prąd szeregowy i zabraniają otwartych obwodów wtórnych, podczas gdy przekładniki napięciowe mierzą napięcie równoległe i zabraniają zwarć obwodów wtórnych. Obydwa zapewniają izolację galwaniczną pomiędzy sieciami wysokiego napięcia a szafami sterowniczymi niskiego napięcia. Prawidłowy dobór i okablowanie zapobiegają katastrofalnym awariom oraz zapewniają niezawodny pomiar mocy i działanie przekaźników w przemysłowych i użytkowych instalacjach elektrycznych.
